ZAMONAVIY O‘ZBEK HIKOYACHILIGIDA INSON KONSEPSIYASI VA POETIK IZLANISHLAR (ZULFIYA QUROLBOY QIZI, SOBIR O‘NAR VA AHMAD A’ZAM HIKOYALARI MISOLIDA)

Main Article Content

Ruziboyev Bobir Mirzakulovich

Abstract

Mazkur maqolada zamonaviy o‘zbek hikoyachiligida inson konsepsiyasining badiiy talqini, qahramon yaratish tamoyillari hamda poetik izlanishlar masalasi Zulfiya Qurolboy qizi, Sobir O‘nar va Ahmad A’zam hikoyalari misolida qiyosiy o‘rganiladi. Tadqiqotda mustaqillik davri o‘zbek nasrida inson obrazining ijtimoiy xarakterdan psixologik va falsafiy mohiyatga ega bo‘lgan murakkab badiiy tizim sifatida shakllanish jarayoni tahlil qilinadi.


Maqolada uch ijodkor hikoyalarida inson ruhiyati, milliy tafakkur, ma’naviy qadriyatlar, ramziy ifoda va falsafiy mushohada kabi poetik omillarning namoyon bo‘lish xususiyatlari aniqlanadi. Zulfiya Qurolboy qizi hikoyalarida psixologik tasvir va inson qalbining ichki dramatizmi, Sobir O‘nar ijodida milliy xarakter va xalqona dunyoqarash, Ahmad A’zam nasrida esa ramziy-falsafiy tafakkur ustuvor poetik tamoyillar sifatida tadqiq etiladi.


Tadqiqotda qiyosiy-tipologik, biografik, struktur-semantik va poetik tahlil metodlaridan foydalanildi. Natijada zamonaviy o‘zbek hikoyachiligida inson obrazining uch asosiy poetik modeli — psixologik, milliy-realistik va falsafiy-modern modellari mavjudligi ilmiy asoslandi.

Article Details

Section

Articles

References

1.Quronov D. Adabiyot nazariyasi asoslari: darslik. — Toshkent: Navoiy universiteti, 2018. — 512 b.

2.Boboyev T. Adabiyotshunoslik asoslari: oliy o‘quv yurtlari filologiya fakultetlari talabalari uchun darslik. — Toshkent: O‘zbekiston, 2002. — 560 b.

3.Wellek R., Warren A. Theory of Literature. — New York: Harcourt, Brace and Company, 1956. — 403 p.

4.Bakhtin M. M. The Dialogic Imagination: Four Essays. — Austin: University of Texas Press, 1981. — 444 p.

5.Eagleton T. Literary Theory: An Introduction. — Minneapolis: University of Minnesota Press, 2008. — 234 p.

6.Ricoeur P. Time and Narrative. Volume 1. — Chicago: University of Chicago Press, 1984. — 288 p.

7.Lotman Y. M. The Structure of the Artistic Text. — Michigan: Michigan Slavic Publications, 1977. — 204 p.

8.Genette G. Narrative Discourse: An Essay in Method. — Ithaca: Cornell University Press, 1980. — 285 p.

9.Abrams M. H., Harpham G. G. A Glossary of Literary Terms. — Boston: Wadsworth Cengage Learning, 2012. — 496 p.

10.O‘zbek adabiyoti va badiiy manbalar

11.Zulfiya Qurolboy qizi. Ayol: hikoyalar to‘plami. — Toshkent.

12.Zulfiya Qurolboy qizi. Yovuzlik farishtasi: hikoyalar va qissalar. — Toshkent.

13.Zulfiya Qurolboy qizi. Boyvuchcha: hikoyalar to‘plami. — Toshkent: Turon Zamin, 2023. — 224 b.

14.O‘nar S. Tanlangan asarlar: hikoyalar. — Toshkent.

15.A’zam A. Oyning gardishi: hikoya. — Toshkent.

16.A’zam A. Hikoyalar to‘plami. — Toshkent.

17.O‘zbek adabiyotshunosligi bo‘yicha qo‘shimcha manbalar

18.Normatov U. Ijod sehri. — Toshkent: Sharq.

19.Normatov U. Umidbaxsh tamoyillar. — Toshkent: Ma’naviyat.

20.Sharafiddinov O. Ijodni anglash baxti. — Toshkent: Sharq.

21.Hotamov N., Sarimsoqov B. Adabiyotshunoslik terminlarining ruscha-o‘zbekcha izohli lug‘ati. — Toshkent: O‘qituvchi.

22.Adabiyot nazariyasi. Ikki jildlik. — Toshkent: Fan.