O‘ZBEK MUMTOZ AYOL SHOIRALARI IJODIDA GENDER SUBYEKTLIGI VA LIRIK O‘ZLIK
Keywords:
Mumtoz adabiyot, ayol shoiralar, gender subyektligi, lirik o‘zlik, lirikAbstract
Ushbu tezisda Nodira, Uvaysiy, Dilshodi Barno va Anbar Otin kabi taniqli o‘zbek mumtoz shoiralari merosida gender subyektligi fenomenining namoyon bo‘lishi hamda lirik o‘zlikning shakllanish muammolari tadqiq etilgan. Davrning qat’iy ijtimoiy cheklovlari va an’anaviy Sharq poetikasi qoliplariga qaramasdan, ayol ijodkorlar asarlarida o‘ziga xos ayollik dunyoqarashini hamda individual lirik "Men"ni yuzaga chiqara olganliklari tahlil qilingan. Shoiralar an’anaviy tasvirlar va metaforalarga yangi lirik mazmun yuklash orqali oilaviy sadoqat, onalik mehri hamda o‘zlarining ijtimoiy-fuqarolik pozitsiyalarini ifodalaganlar va bu orqali adolatsizlikka qarshi estetik isyon ko‘targanlar. Tadqiqot yakunida mumtoz ayol shoiralar merosi o‘zbek ayoli ma’naviy-intellektual maqomining tarixiy evolyutsiyasini ko‘rsatishi hamda ularni ijtimoiy-madaniy muhitning mustaqil subyekti sifatida namoyon etishi asoslangan.
References
1.Jahon otin Uvaysiy. Devon / Nashrga tayyorlovchi: E. Ibrohimova. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi Adabiyot va san’at nashriyoti, 1963. – 360 b.
2.Nodira (Mohlaroyim). Devon (Komila va Maknuna taxalluslari ostidagi she'rlar to'plami). – Toshkent: Fan, 2001. – 280 b.
3.Anbar Otin. She’rlar, risola / Nashrga tayyorlovchi va so‘zboshi muallifi: X. Razzoqov. – Toshkent: Badiiy adabiyot nashriyoti, 1970. – 124 b.
4.Qodirova, M. O‘zbek shoiralari ijodida lirik qahramon va lirik "Men" muammosi. – Toshkent: Fan, 1999. – 186 b.
5.Jalolov, A. O‘zbek ayol shoiralari adabiy merosi tarixi (XVIII-XIX asrlar). – Toshkent: O‘qituvchi, 1985. – 210 b.
6.Karimova, G. Mumtoz she’riyatda ayol ijodkorlar poetikasi va gender tadqiqotlari aspekti. // O‘zbek tili va adabiyoti jurnali. – Toshkent, 2021. – № 3. – B. 45-51.
7.Ziyouz portali ilmiy kutubxonasi: Nodirabegim hayoti va ijodiy merosi (n.ziyouz.com).