ZAMONAVIY ADABIYOTDA INSONNING ICHKI MONOLOGI VA RUHIY HOLATI TAHLILI
Keywords:
Psixologizm, ichki monolog, shuur oqimi, poetika, ruhiy holat, ekzistensializm, badiiy xarakter, , J. Joys, V. Vulf, F. Kafka hamda A. Qodiriy, Cho‘lpon, N. Eshonqul, U. Hamdam.Abstract
Ushbu ilmiy maqolada zamonaviy badiiy nasrda inson ruhiy holatini aks ettirish usullari hamda ichki monologning poetik va strukturaviy-funksional xususiyatlari kompleks tahlil qilinadi. Badiiy matnda ruhiyat tasviri (psixologizm)ning shakllanish va evolyutsiya bosqichlari, shuur oqimi, bevosita va bilvosita ichki monolog vositasida qahramonning ichki dunyosi, ekzistensial inqirozlari hamda ruhiy kechinmalarini ifodalash mexanizmlari ilmiy asoslab berilgan. Tadqiqotda jahon va o‘zbek adabiyotshunosligining yetakchi olimlarining g‘oya va fikrlari umumlashtirilib o‘zbek va xorijiy yozuvchilarning asarlaridan keltirilgan misollar vositasida qiyosiy-tipologik tahlil amalga oshirilgan.
References
1.Ginzburg L.Y. O psixologicheskoy proze. – Leningrad: Xudojestvennaya literatura, 1977. – 448 s.
2.Baxtin M.M. Problemy poetiki Dostoevskogo. – Moskva: Xudojestvennaya literatura, 1979. – 320 s.
3.Yesin A.B. Psixologizm v russkoy xudojestvennoy literature: Uchebnoe posobie. – Moskva: Flinta, Nauka, 2011. – 176 s.
4.Cohn D. Transparent Minds: Narrative Modes for Presenting Consciousness in Fiction. – Princeton: Princeton University Press, 1978. – 331 p.
5.Sultonov I. Adabiyot nazariyasi: Oliy o‘quv yurtlari uchun darslik. – Toshkent: O‘qituvchi, 2005. – 272 b.
6.Normatov U. Qodiriy mo‘jizasi: Ilmiy-ommabop risola. – Toshkent: O‘zbekiston, 2010. – 216 b.
7.Quronov D. Adabiyotshunoslikka kirish: Darslik. – Toshkent: Muallif nashriyoti, 2021. – 336 b.
8.Yo‘ldoshev Q. Yana adabiyot haqida: Ilmiy maqolalar to‘plami. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2014. – 288 b.
9.Joyce J. Ulysses. – London: Shakespeare and Company, 1922; London: Penguin Books, 2000. – 732 p.
10.Kafka F. Die Verwandlung (The Metamorphosis). – Leipzig: Kurt Wolff Verlag, 1915; New York: Dover Publications, 1996. – 112 p.
11.Eshonqul N. Go‘ro‘g‘li yohud hayot suvi: Qissalar. – Toshkent: Sharq, 2019. – 320 b.
12.Sultanov I. Adabiyot nazariyasi. – Toshkent: O‘qituvchi, 2005. – 272 b.